Volledig verwarmen zonder cv-ketel

Bij een all-electric installatie verdwijnt de cv-ketel uit het verwarmingssysteem. De warmtepomp moet daardoor zelfstandig voldoende warmte leveren tijdens normale én koudere weersomstandigheden. Het systeem wordt niet alleen geselecteerd op het gemiddelde energieverbruik, maar vooral op het warmteverlies van de woning en de temperatuur waarmee radiatoren of vloerverwarming de ruimtes kunnen verwarmen.

Daarnaast moet warm tapwater op een andere manier worden geproduceerd en opgeslagen. De warmtepomp, binnenunit, het boilervat, eventuele hydraulische onderdelen en de elektrische voorzieningen vormen daarom samen één installatie. Een goede voorbereiding voorkomt dat afzonderlijke onderdelen wel functioneren, maar technisch niet goed samenwerken.

Wanneer is een all-electric warmtepomp geschikt?

Een all-electric warmtepomp past vooral bij woningen waarvan het warmteverlies voldoende beperkt is en waarvan het afgiftesysteem met lage of gematigde watertemperaturen voldoende warmte kan leveren. Dat kan een nieuwbouwwoning zijn, maar ook een bestaande woning die bouwkundig en installatietechnisch is verbeterd.

Het energielabel alleen geeft geen volledig antwoord. De werkelijke isolatie, woninginhoud, ventilatie, glasoppervlakken, gewenste binnentemperatuur en warmteafgifte per ruimte bepalen samen of volledig elektrisch verwarmen haalbaar is.

Het juiste vermogen bepalen

Het vermogen van een all-electric warmtepomp wordt afgestemd op de warmte die de woning tijdens koudere omstandigheden verliest. Alleen kijken naar het jaarlijkse gasverbruik is daarvoor onvoldoende. Dat verbruik omvat vaak ook warm tapwater en wordt beïnvloed door bewonersgedrag, thermostaatinstellingen en eerdere winters.

Een te kleine installatie kan tijdens piekmomenten onvoldoende vermogen leveren. Een onnodig zware installatie kan juist minder goed aansluiten op de warmtevraag tijdens zachtere perioden. Daarom worden woning, afgiftesysteem en regelbereik gezamenlijk meegenomen bij de selectie.

Verwarmen met een lage aanvoertemperatuur

Een warmtepomp werkt gunstiger wanneer het verwarmingswater niet onnodig heet hoeft te worden. Vloerverwarming vormt door het grote afgifteoppervlak vaak een goede basis, maar ook geschikte radiatoren of lage-temperatuurconvectoren kunnen worden gebruikt.

Per ruimte moet voldoende warmte worden afgegeven bij de ontworpen aanvoer- en retourtemperatuur. Wanneer één kamer een veel hogere temperatuur nodig heeft dan de rest van de woning, kan daar een gerichte aanpassing nodig zijn. Meer verdieping hierover staat op de pagina’s over een warmtepomp met vloerverwarming en een warmtepomp met radiatoren.

Warm tapwater via een boilervat

Een cv-ketel maakt warm water doorgaans op het moment dat de kraan wordt geopend. Bij een all-electric warmtepomp wordt warm tapwater meestal vooraf geproduceerd en opgeslagen in een boilervat. De beschikbare hoeveelheid warm water hangt daardoor samen met de inhoud van het vat, ingestelde temperatuur, opwarmtijd en het gebruik binnen het huishouden.

Een huishouden met een regendouche, ligbad of meerdere opeenvolgende douchebeurten vraagt een andere warmwateroplossing dan een kleinere huishouding met beperkt verbruik. Het boilervat wordt daarom niet alleen gekozen op basis van het aantal bewoners, maar ook op basis van het werkelijke gebruikspatroon.

Waar komt het boilervat te staan?

Een voorraadvat neemt meer ruimte in dan een standaard cv-ketel. De hoogte, diameter, aansluitpunten en benodigde werkruimte moeten passen bij de gekozen technische ruimte. Ook het gewicht van een gevuld vat en de bereikbaarheid voor plaatsing, onderhoud en eventuele vervanging worden meegenomen.

Een zolder, garage, berging of bijkeuken kan geschikt zijn, maar alleen wanneer leidingen logisch kunnen worden aangesloten en de constructie passend is. De binnenunit en het vat hoeven niet altijd exact naast elkaar te staan, maar onnodig lange leidingroutes worden bij voorkeur voorkomen.

Is een buffervat altijd nodig?

Een boilervat voor warm tapwater en een buffervat voor het verwarmingssysteem hebben verschillende functies. Een buffervat kan worden toegepast om extra waterinhoud te creëren, hydraulische circuits te scheiden of de werking van de installatie te ondersteunen.

Niet iedere all-electric installatie heeft automatisch hetzelfde buffervat nodig. De warmtepomp, minimale waterinhoud, afgiftesysteem, zoneregeling en hydraulische opbouw bepalen welke oplossing passend is. Onnodige onderdelen toevoegen maakt een installatie niet vanzelf beter.

Meterkast en elektrische aansluiting

Een volledig elektrische warmtepomp heeft een passende elektrische voeding nodig. De benodigde groepen, beveiligingen en bekabeling hangen af van het toestel, de systeemopbouw en eventuele elektrische ondersteuning. De bestaande meterkast wordt daarom vooraf gecontroleerd.

Ook andere grote elektrische verbruikers worden meegenomen. Denk aan elektrisch koken, een laadpunt, zonnepanelen, airconditioning of elektrische bijverwarming. Zo wordt beoordeeld hoe de warmtepomp binnen de totale elektrische installatie van de woning kan worden ingepast.

Elektrische ondersteuning tijdens piekmomenten

Sommige installaties beschikken over elektrische ondersteuning voor bijzondere omstandigheden, zoals een hoge warmwaterbehoefte of een tijdelijke piekvraag. Deze voorziening is onderdeel van de systeemregeling en vervangt geen zorgvuldige dimensionering van de warmtepomp.

Het doel blijft dat de warmtepomp het normale verwarmingswerk zo veel mogelijk zelf uitvoert. Instellingen, inschakelmomenten en elektrisch vermogen worden daarom afgestemd op de woning en de gekozen installatie.

Leidingwerk en waterdoorstroming

De warmtepomp moet voldoende verwarmingswater door vloerverwarming, radiatoren of andere warmteafgifte kunnen verplaatsen. Hoofdleidingen, verdelers, afsluiters, pompen en regelkleppen moeten daarom passen bij de benodigde volumestroom.

Bestaand leidingwerk hoeft niet automatisch te worden vervangen. Wel wordt beoordeeld of diameters, leidingroutes en hydraulische weerstand geschikt zijn. Een warmtepomp met voldoende vermogen kan niet goed functioneren wanneer het opgewekte vermogen onvoldoende aan de woning kan worden overgedragen.

De buitenunit zorgvuldig plaatsen

De buitenunit haalt warmte uit de buitenlucht en moet daarvoor voldoende lucht kunnen aanzuigen en uitblazen. De locatie wordt beoordeeld op geluid, trillingen, luchtstroming, ondergrond, condenswater, onderhoudsruimte en afstand tot de binneninstallatie.

Een plek dicht bij de technische ruimte kan gunstig zijn voor de leidingroute, maar is niet automatisch de beste opstelplaats. De complete afweging staat uitgebreider beschreven op de pagina over een warmtepomp buitenunit plaatsen.

Regeling van verwarming en warm water

De warmtepomp verdeelt zijn tijd en vermogen tussen ruimteverwarming en de productie van warm tapwater. Wanneer het boilervat wordt opgewarmd, kan de installatie tijdelijk prioriteit geven aan warm water. De inhoud van het vat en de instellingen moeten daarom aansluiten op het dagelijkse gebruik.

Voor de ruimteverwarming worden onder meer stooklijn, aanvoertemperatuur, pompsnelheid en eventuele zoneregeling ingesteld. Het doel is een stabiele woningtemperatuur met zo min mogelijk onnodige temperatuurpieken en schakelmomenten.

All-electric in een bestaande woning

Ook een bestaande woning kan volledig elektrisch worden verwarmd wanneer warmteverlies, warmteafgifte en technische voorzieningen voldoende op elkaar aansluiten. Soms zijn gerichte verbeteringen nodig, zoals extra isolatie, grotere radiatoren, aanpassing van een vloerverwarmingsverdeler of uitbreiding van de elektrische installatie.

De overstap wordt daarom niet behandeld als alleen het verwijderen van de cv-ketel. De volledige woning wordt bekeken om vast te stellen welke bestaande onderdelen kunnen blijven en welke werkzaamheden nodig zijn. Lees hiervoor ook de pagina over een warmtepomp voor een bestaande woning.

Van cv-ketel naar all-electric in vijf stappen

Kosten van een all-electric warmtepomp

De totale investering wordt bepaald door meer dan alleen de warmtepomp. Het benodigde vermogen, type binnenunit, inhoud van het boilervat, leidingroute, elektrische werkzaamheden en eventuele aanpassingen aan radiatoren of vloerverwarming hebben invloed op de uitvoering.

Ook het verwijderen of buiten gebruik stellen van de bestaande cv-installatie, werkzaamheden in de technische ruimte en de gekozen buitenunitopstelling kunnen onderdeel van het project zijn. Een technische opname maakt duidelijk welke voorzieningen bij de woning nodig zijn.

Voor bepaalde warmtepompen kunnen subsidiemogelijkheden gelden. Voorwaarden, apparatenlijsten en bedragen kunnen veranderen en moeten daarom op basis van de actuele regeling worden gecontroleerd.

Installatie en inregeling door DTI

DTI B.V. beoordeelt de all-electric warmtepomp als een complete installatie voor verwarming en warm tapwater. De warmtepomp, binnenunit, het boilervat, afgiftesysteem, leidingwerk, elektrische voorzieningen en de buitenunit worden als samenhangend geheel voorbereid.

Na plaatsing worden onder meer de stooklijn, aanvoertemperatuur, waterdoorstroming, pompinstellingen en warmwaterregeling gecontroleerd. Zo sluit de installatie niet alleen technisch aan op de woning, maar ook op het dagelijkse comfort en warmwatergebruik.